Wielu inwestorów i wykonawców pyta o „dźwig na 20 ton”, a dopiero potem okazuje się, że ważniejsze są metry niż tony. Poniżej wyjaśniamy, jak to policzyć, żeby nie przepłacać za zbyt duży dźwig i nie ryzykować zbyt małym.
Co to jest udźwig dźwigu?
Udźwig to maksymalna masa, jaką dźwig może podnieść w określonych warunkach. Liczba w nazwie modelu, np. 40 t czy 90 t, to udźwig maksymalny, osiągany przy najkrótszym wysięgu i najkorzystniejszym ustawieniu wysięgnika. W praktyce na budowie prawie nigdy nie pracuje się w takich warunkach.
Czym jest wysięg i dlaczego ma tak duże znaczenie?
Wysięg to poziomy dystans między osią obrotu dźwigu a ładunkiem. Działa tu zasada dźwigni: im dalej ładunek od dźwigu, tym większy moment obciążający konstrukcję, więc dopuszczalna masa gwałtownie spada. Ładunek o masie 5 ton, który stoi 10 metrów od dźwigu, może być łatwy do podniesienia. Ten sam ładunek podnoszony przez dach sąsiedniego budynku, 35 metrów dalej, może wymagać znacznie większej maszyny.
Jak czytać wykres udźwigu?
Każdy dźwig ma wykres (tablicę) udźwigu od producenta. To tabela, która dla danej długości wysięgnika, wysięgu i konfiguracji podpór podaje maksymalną dozwoloną masę. Aby z niego skorzystać, musisz znać trzy rzeczy: gdzie stanie dźwig, gdzie ładunek ma zostać podniesiony i gdzie odłożony. Na tej podstawie ustala się największy wysięg w całej operacji. Właśnie dla niego sprawdza się udźwig, a nie dla miejsca, gdzie ładunek leży na początku.
Ile naprawdę waży to, co podnosisz?
Do masy samego elementu trzeba doliczyć hak, zawiesia, trawersy i ewentualne inne akcesoria. Te elementy również obciążają dźwig. Doświadczeni operatorzy zawsze zostawiają bezpieczny zapas, więc nie planuje się pracy na granicy możliwości maszyny. Jeśli nie znasz dokładnej masy elementu (np. prefabrykatu, kontenera, maszyny), poproś dostawcę o dane. Szacowanie „na oko” to jedna z częstszych przyczyn zmiany dźwigu w ostatniej chwili.
Podpory, grunt i miejsce ustawienia
Nawet najlepiej dobrany dźwig nie zadziała, jeśli nie ma gdzie go bezpiecznie ustawić. Dźwig samojezdny pracuje na wysuniętych podporach i przenosi na grunt duże siły punktowe. Potrzebny jest więc twardy, nośny i równy teren, a często także płyty podkładowe. Ważna jest też szerokość dojazdu i przestrzeń na rozstaw podpór. Jeżeli miejsce jest ciasne, czasem lepszym wyborem jest inny typ maszyny albo krótszy wysięgnik z mniejszym rozstawem. O przygotowaniu placu piszemy szerzej w poradniku Jak przygotować plac budowy pod dźwig.
Dźwig samojezdny czy żuraw wieżowy samojezdny?
Dźwig samojezdny sprawdza się przy jednorazowych, krótkich operacjach: montaż konstrukcji, prefabrykatów, maszyn, ustawianie elementów. Wybór modelu zależy od ciężaru i wysięgu. W naszej flocie znajdziesz maszyny od klasy 30 t (Tadano Faun ATF 30-2), przez Liebherry z przedziału 40–90 t, aż po Grove GMK 5250L klasy 250 t. Pełną listę zobaczysz na stronie dźwigi samojezdne teleskopowe.
Przy dłuższych pracach, gdy dźwig ma podawać materiały przez wiele dni, opłaca się rozważyć mobilny żuraw wieżowy. Zapewnia stały zasięg i wysokość, a nie wymaga długotrwałego blokowania dużej maszyny.
Jakie dane podać, żeby dostać trafną wycenę?
Aby doradca mógł dobrać dźwig bez zgadywania, przygotuj: masę najcięższego elementu, wymiary elementu, sposób zawieszenia, adres i opis miejsca ustawienia, odległość między dźwigiem a punktem odłożenia, wysokość podnoszenia, przewidywany czas pracy oraz informację o przeszkodach (linie energetyczne, drzewa, budynki, ogrodzenia). Im dokładniejsze dane, tym szybciej dostaniesz konkretną ofertę.
Krótka odpowiedź: dźwig dobiera się nie tylko po masie ładunku, ale po trzech parametrach naraz: ciężarze razem z osprzętem, wysięgu (czyli odległości, na jaką trzeba ładunek przenieść) oraz wysokości podnoszenia. Im dalej od osi obrotu dźwigu, tym mniejszy jego rzeczywisty udźwig. Dlatego dźwig „na 50 ton” nie podniesie 50 ton z dużej odległości.
FAQ – najczęstsze pytania
Czy dźwig 40-tonowy podniesie 40 ton?
Tylko przy najkorzystniejszej konfiguracji, czyli przy krótkim wysięgu i optymalnym ustawieniu. Przy większym wysięgu dopuszczalna masa jest wyraźnie mniejsza i trzeba ją odczytać z wykresu udźwigu.
Czy do udźwigu wlicza się hak i zawiesia?
Tak. Ich masa zmniejsza dostępny udźwig, więc trzeba ją dodać do masy ładunku.
Kto dobiera dźwig do zadania?
Najlepiej zrobić to razem z wypożyczalnią, na podstawie wykresu udźwigu i wizji lokalnej lub zdjęć miejsca pracy. Doradca sprawdzi, czy dźwig zmieści się na placu i poradzi sobie z największym wysięgiem.
Czy lepiej wziąć większy dźwig „na zapas”?
Zapas bezpieczeństwa jest potrzebny, ale zbyt duży dźwig to wyższy koszt i większe wymagania co do miejsca i podłoża. Najlepszy jest dźwig dobrany do realnych parametrów, z rozsądną rezerwą.
Potrzebujesz dźwigu w Poznaniu lub okolicy? Zadzwoń pod numer 📞 601 712 036 albo 661 903 903 lub napisz na 📧 biuro@laszkiewicz.pl. Firma Łaszkiewicz, 📍 ul. Obornicka 350b, Poznań, dobierze maszynę do Twojego zadania i przygotuje wycenę.e zarówno zlecenia planowane z wyprzedzeniem, jak i pilne potrzeby na budowie.
